Spis treści
Kwas hialuronowy spłyca zmarszczki przez nawodnienie i poprawę elastyczności naskórka, a nie przez wypełnienie bruzdy od środka. Przy drobnych liniach z odwodnienia efekt jest widoczny i mierzalny, przy głębokich zmarszczkach starzeniowych krem pozostaje wsparciem, nie rozwiązaniem. Ta różnica tłumaczy, dlaczego to samo hasło reklamowe bywa jednocześnie prawdziwe i mylące.
Zmarszczki mimiczne i starzeniowe – dlaczego HA działa na nie inaczej
Zmarszczki mimiczne, nazywane też dynamicznymi, biorą się z powtarzalnych skurczów mięśni: to kurze łapki, linia między brwiami i pionowe linie wokół ust. Przy uśmiechu czy marszczeniu brwi pogłębiają się, a w spoczynku bywają ledwo widoczne albo, gdy są już głębsze, utrzymują się stale. Krem z kwasem hialuronowym poprawi tu wygląd skóry wokół linii, bo nawodniona cera wygląda mniej zmęczona, ale samej zmarszczki nie usunie, bo jej przyczyna leży w pracy mięśnia, a nie w odwodnieniu.
Zmarszczki starzeniowe, czyli statyczne, wynikają z utraty kolagenu, elastyny i objętości tkanek. Widać je w spoczynku i pogłębiają się z czasem. Nawodnienie sprawia, że skóra jest bardziej napięta i sprężysta, więc drobne linie wizualnie się spłycają, ale kremu z HA nie zbuduje kolagenu. Do tego potrzeba składników stymulujących: retinolu, peptydów albo kwasów AHA stosowanych długofalowo.
Krem z HA daje nawodnienie, nie wypełnienie
Kwas hialuronowy w kremie czy serum pracuje w naskórku i na jego powierzchni. Wiąże duże ilości wody, tworzy film okluzyjny i ogranicza przeznaskórkową utratę wody. Skóra robi się przez to bardziej napięta i pełniejsza, a drobne linie wynikające z odwodnienia stają się mniej widoczne.
Jegasothy i wsp. w 2014 roku przez osiem tygodni badali linię kosmetyków (balsam, serum i krem) z nanocząsteczkowym HA u 33 kobiet w średnim wieku 45 lat i odnotowali w okolicy oczu spłycenie zmarszczek sięgające do 40% oraz wzrost elastyczności skóry do 55%.[1] Badanie dotyczyło jednego konkretnego produktu, było niewielkie i w streszczeniu nie opisano grupy kontrolnej, więc traktuj te liczby ostrożnie. Wyniki odnoszą się do drobnych linii i elastyczności powierzchniowej, a nie do głębokich bruzd czy zmarszczek wynikających z ubytku objętości.
Przekonanie, że krem z HA wypełnia zmarszczkę, nie ma pokrycia. Przyjmuje się, że cząsteczki kwasu hialuronowego z kosmetyków działają głównie w naskórku i nie zastępują struktury skóry właściwej, gdzie o głębokości zmarszczki decyduje kolagen; badanie powyżej nie sprawdzało zresztą, jak głęboko wnika preparat.
Co realnie spłyca zmarszczki bez recepty
Jeśli celem jest praca nad zmarszczkami preparatami dostępnymi bez recepty, dokumentację kliniczną mają cztery grupy składników, choć w tym tekście źródło podaję tylko dla niacynamidu.
- Retinoidy, czyli retinol i retinal, stymulują produkcję kolagenu I i III oraz przyspieszają obrót komórkowy, a po kilku miesiącach systematycznego stosowania mogą zmniejszać drobne zmarszczki i poprawiać fakturę skóry. To jeden z najczęściej badanych składników przeciwstarzeniowych dostępnych bez recepty, a sposób stosowania opisuję w artykule o retinolu na twarz.
- Peptydy sygnałowe, takie jak matrixyl czy argireline, pobudzają fibroblasty do produkcji kolagenu albo ograniczają skurcze mięśniowe, przy czym działanie argireliny bywa porównywane z toksyną botulinową, choć uznaje się je za wyraźnie słabsze i powierzchowne. Dokumentacja istnieje, tylko skromniejsza niż przy retinolu.
- Niacynamid poprawia elastyczność skóry oraz redukuje drobne linie i przebarwienia. Bissett i wsp. w 2005 roku w grupie 50 kobiet z oznakami fotostarzenia zaobserwowali, że 5% niacynamid stosowany dwa razy dziennie przez dwanaście tygodni (na jednej połowie twarzy, a na drugiej samo podłoże) zmniejszał drobne zmarszczki i hiperpigmentację oraz poprawiał elastyczność.[2] Szczegóły w tekście o niacynamidzie.
- Kwasy AHA, glikolowy i mlekowy, w dłuższej perspektywie przyspieszają złuszczanie naskórka i mogą wspierać skórę właściwą, a efekt na zmarszczkach, jeśli się pojawia, wymaga miesięcy regularnego stosowania.
Kwas hialuronowy pełni wobec nich rolę uzupełniającą: nawilża, wspiera barierę skórną i sprawia, że skóra lepiej znosi pozostałe składniki aktywne w rutynie.
Wypełniacz u lekarza – inna kategoria
Wypełniacz hialuronowy podawany przez lekarza medycyny estetycznej działa zupełnie inaczej. Żel wstrzykuje się bezpośrednio do skóry właściwej albo tkanki podskórnej, gdzie fizycznie wypełnia przestrzeń, uzupełnia utraconą objętość i unosi zmarszczkę od spodu. Efekt jest widoczny od razu i utrzymuje się od kilku miesięcy do ponad roku, zależnie od preparatu i okolicy.
To zabieg zarezerwowany dla lekarza. Kosmetolog może opisać, jak wygląda procedura i czego spodziewać się przed nią oraz po niej, ale nie wykonuje iniekcji i nie dobiera preparatu, bo to decyzja medyczna. Ogólną wiedzę o kwasie hialuronowym w kosmetykach zebrałam w artykule o kwasie hialuronowym na twarz.
Czego nie robić w domu
- Nakładać HA na zupełnie suchą skórę. Składnik wiąże wodę, więc najlepiej działa na lekko wilgotną cerę i pod kremem, który ją zamyka.
- Oczekiwać po kremie efektu zastrzyku. Krem nawilża naskórek, wypełniacz uzupełnia strukturę od środka i te mechanizmy nie mają ze sobą wiele wspólnego.
- Rezygnować z filtra. Zmarszczki starzeniowe w dużej mierze wynikają z kumulującej się ekspozycji na UV, więc bez codziennej ochrony przeciwsłonecznej reszta pracy zostaje w połowie drogi.
- Liczyć na sam kwas hialuronowy przy zmarszczkach starzeniowych. HA nie stymuluje kolagenu, więc jako jedyny składnik aktywny nie wystarczy.
Co z tego wynika
Krem z kwasem hialuronowym działa na zmarszczki przez nawodnienie i poprawę elastyczności, a nie przez wypełnianie. Przy drobnych liniach z odwodnienia i zmęczenia efekt bywa naprawdę widoczny, natomiast przy głębokich zmarszczkach starzeniowych, dolinie łzowej i utracie objętości pozostaje wsparciem. Kolagen w warunkach domowych stymulują retinol i peptydy, a kwas hialuronowy pracuje obok nich, nie zamiast nich.
Źródła
[1] Jegasothy SM i wsp. Efficacy of a New Topical Nano-hyaluronic Acid in Humans. J Clin Aesthet Dermatol. 2014. PMID: 24688623
[2] Bissett DL i wsp. Niacinamide: A B vitamin that improves aging facial skin appearance. Dermatol Surg. 2005. PMID: 16029679
Treść ma charakter edukacyjny i nie zastępuje wizyty u dermatologa ani lekarza medycyny estetycznej. Przy nasileniu objawów lub wątpliwościach dotyczących stanu skóry – umów wizytę specjalistyczną.
