Spis treści
Pod nazwą mezoterapii kryją się trzy różne zabiegi: igłowa, którą wykonuje lekarz, bezigłowa dostępna w gabinecie kosmetologicznym oraz mikroigłowa, czyli mikronakłuwanie. Różnią się głębokością działania, efektami i tym, kto ma prawo je wykonać. Pod hasłem mezoterapii ludzie mają na myśli raz zastrzyki, raz urządzenie z igłami, raz żel nanoszony na skórę, więc rozróżnienie ma wymiar całkiem praktyczny.
Skąd wzięła się nazwa
Termin pochodzi od greckiego mesos, czyli środkowy, i therapeia, czyli leczenie, a nawiązuje do mezodermy, środkowej warstwy zarodkowej, z której wywodzi się skóra właściwa. Koncepcja narodziła się we Francji w latach 50. XX wieku, kiedy lekarz Michel Pistor zaczął wstrzykiwać leki bezpośrednio w tkankę zamiast podawać je dożylnie lub doustnie. Chodziło o mniejszą dawkę podaną dokładnie tam, gdzie ma zadziałać, przy słabszym efekcie ogólnoustrojowym.
W kosmetologii mezoterapia jest zbiorczą nazwą zabiegów dostarczających substancje aktywne do skóry właściwej lub naskórka z pominięciem bariery naskórkowej.
Rodzaje mezoterapii – igłowa, bezigłowa, mikroigłowa
Mezoterapia igłowa to wariant klasyczny, wykonywany bardzo cienkimi igłami (w przeglądzie z 2022 roku najczęściej stosowano igły o grubości od 23 do 32 gauge).[1] Lekarz wstrzykuje koktajle witaminowe, kwas hialuronowy albo inne substancje bezpośrednio w skórę właściwą, więc preparat trafia tam, gdzie ma pracować.
W mezoterapii bezigłowej substancje aktywne przechodzą przez nienaruszoną skórę dzięki energii fizycznej: elektroporacji, czyli krótkim impulsom elektrycznym chwilowo otwierającym błony komórkowe, sonoforezie wykorzystującej ultradźwięki, a także fonoforezie i jonoforezie. Nie ma nakłuć, a substancje docierają zwykle płycej niż przy podaniu igłą.
Mezoterapia mikroigłowa, znana jako mikronakłuwanie, dermapen czy dermaroller, korzysta z głowicy z wieloma krótkimi igłami o długości zwykle od 0,25 do 2,5 mm. Igły tworzą w naskórku mikrokanały, przez które wnikają substancje aktywne, a samo nakłuwanie ma uruchamiać naturalną odpowiedź naprawczą i produkcję kolagenu.
Co się podaje w koktajlach
Skład zależy od wskazania. Kwas hialuronowy nawilża i poprawia sprężystość: Iranmanesh i wsp. w przeglądzie 34 prac z 2022 roku ocenili mezoterapię opartą na kwasie hialuronowym podawanym igłą jako korzystną metodę przywracania młodszego wyglądu skóry. Przy kwasie nieusieciowanym stosowano od jednej do sześciu sesji w odstępach od tygodnia do dwóch miesięcy, a autorzy zaznaczają, że u starszych osób z mocno uszkodzoną słońcem skórą potrzebne są dodatkowe zabiegi, a utrzymanie efektu wymaga terapii podtrzymującej co kilka miesięcy.[1] Koktajle witaminowe, zawierające witaminę C, witaminy z grupy B, aminokwasy i antyoksydanty, mają odżywić skórę i wyrównać koloryt. Peptydy i czynniki wzrostu stymulują fibroblasty do produkcji kolagenu, a polinukleotydy, czyli PDRN, wspierają regenerację tkanki, ale należą do preparatów podawanych wyłącznie przez lekarza.
Kwon i wsp. w 2016 roku pokazali na myszach, że bezigłowe podanie kwasu hialuronowego pneumatycznym urządzeniem strumieniowym zwiększa grubość skóry właściwej i syntezę kolagenu, prawdopodobnie przez uruchomienie procesu gojenia. To badanie na zwierzętach i na innej technice niż elektroporacja czy sonoforeza stosowane w gabinetach kosmetologicznych, więc nie jest dowodem skuteczności mezoterapii bezigłowej u ludzi.[2]
Dla kogo
- Cera odwodniona, szara, tracąca sprężystość.
- Drobne zmarszczki wynikające z niedostatecznego nawilżenia.
- Skóra po lecie lub po zimie, która potrzebuje intensywnego odżywienia.
- Profilaktyka przeciwstarzeniowa u osób, które chcą zadbać o skórę wcześniej, w wariancie bezigłowym lub mikroigłowym.
Kto ma prawo wykonać który zabieg
To granica, o której trzeba pamiętać przy każdej rozmowie o mezoterapii. Mezoterapia igłowa oznacza nakłucie skóry igłą i podanie substancji do tkanki, czyli zabieg medyczny. W Polsce może go wykonywać wyłącznie lekarz albo pielęgniarka z odpowiednimi kwalifikacjami. Kosmetolog, nawet z dyplomem i wieloletnią praktyką, nie ma prawa wykonywać iniekcji. Jeśli gabinet kosmetologiczny bez lekarza oferuje mezoterapię igłową, wychodzi poza swoje kompetencje zawodowe.
Mezoterapia bezigłowa, czyli elektroporacja, sonoforeza i jonoforeza, mieści się w zakresie pracy kosmetologa. Preparaty nanosi się na powierzchnię skóry, a energia fizyczna wspomaga ich przenikanie przez barierę naskórkową.
Mikronakłuwanie i status prawny dermapenu
Urządzenia mikroigłowe działają w obszarze, który bywa interpretowany różnie, a znaczenie ma głębokość nakłucia. Przy ustawieniu 0,25-0,5 mm igły pracują płytko, na granicy naskórka i skóry właściwej, i w tej strefie dermapen jest używany w gabinetach kosmetologicznych. Od jednego milimetra w górę igła sięga skóry właściwej, co może wykraczać poza kompetencje kosmetologa. To ogólna ocena, a nie wynik przeglądu przepisów, więc o aktualny stan prawny należy zapytać w samym gabinecie.
Przy głębszych ustawieniach, rzędu 1,5-2,5 mm, lepiej wybrać klinikę z nadzorem lekarskim. Przed zabiegiem zapytaj o parametry urządzenia i o kwalifikacje osoby, która ma go wykonać.
Co mezoterapia realnie daje, a czego nie
Może dać nawilżenie, poprawę sprężystości przy regularnych seriach oraz rozświetlenie skóry, ale efekt nie jest trwały i wymaga zabiegów podtrzymujących. W wariancie mikroigłowym zakłada się pobudzenie produkcji kolagenu, które nie jest widoczne od razu po zabiegu.
Nie daje efektu liftingu ani wypełnienia głębokich zmarszczek, bo to zadanie dla kwasu hialuronowego podanego głęboko przez lekarza albo dla toksyny botulinowej. Nie usunie przebarwień melaninowych i nie zastąpi laserów ablacyjnych.
Przeciwwskazania
- Aktywne infekcje skóry, opryszczka i rany w obszarze zabiegu.
- Zaburzenia krzepnięcia oraz leki rozrzedzające krew, przy wariancie mikroigłowym.
- Ciąża i karmienie piersią, zwłaszcza przy podawaniu substancji aktywnych.
- Nadwrażliwość na składniki koktajlu, na przykład uczulenie na którąś z witamin.
- Nowotwory w obszarze zabiegu oraz aktywna chemioterapia.
- Przy mezoterapii bezigłowej także wszczepiony rozrusznik lub inne aktywne implanty elektroniczne, ze względu na elektroporację.
Jeśli po tej lekturze nadal nie wiesz, który wariant pasuje do twojego problemu, zacznij od konsultacji. Przy wyborze pomaga też porównanie z innymi zabiegami, takimi jak oczyszczanie wodorowe, mikrodermabrazja czy kawitacja.
Źródła
- Iranmanesh B, Khalili M, Mohammadi S, Amiri R, Aflatoonian M. Employing hyaluronic acid-based mesotherapy for facial rejuvenation. J Cosmet Dermatol. 2022 Dec;21(12):6088-6100. PMID: 36098653.
- Kwon TR, Seok J, Jang JH, et al. Needle-free jet injection of hyaluronic acid improves skin remodeling in a mouse model. Eur J Pharm Biopharm. 2016 Aug;105:69-74. PMID: 27257030.
Treść ma charakter edukacyjny i nie zastępuje wizyty u dermatologa ani lekarza medycyny estetycznej. Przy nasileniu objawów lub wątpliwościach dotyczących stanu skóry – umów wizytę specjalistyczną.
